Askere Gitmeden Önce Muayene Ne Zaman Yapılır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme
Askere Gitmeden Önce Muayene ve Toplumsal Cinsiyet
İstanbul’da yaşayan, bir sivil toplum kuruluşunda çalışan ve toplumsal sorunları gözlemeye her fırsatta çalışan biri olarak, askere gitmeden önce muayene sürecinin toplumsal cinsiyet bağlamında nasıl şekillendiğine dair düşüncelerim var. Askerlik, birçok erkek için zorunlu bir yükümlülük olmakla birlikte, bu süreç, toplumdaki erkeklik normlarını pekiştiren bir alan olarak karşımıza çıkıyor. 29 yaşında bir genç yetişkin olarak, çevremdeki farklı insanlardan duyduğum tecrübeler, askerlik muayenesinin yalnızca fiziksel bir zorunluluk olmadığını, aynı zamanda toplumsal cinsiyetin ve çeşitli sosyal normların etkisi altında şekillenen bir deneyim olduğunu gösteriyor.
Örneğin, sokakta yürürken ya da toplu taşıma araçlarında karşılaştığım erkekler, askerlik muayenesine gitme konusunda farklı duygular içindeler. Bazıları için bu süreç, erkekliklerini kanıtlama ve toplumsal olarak onaylanma anlamına gelirken, diğerleri için bir kaygı kaynağı ve kimlik belirsizliği yaratabiliyor. Toplumsal cinsiyetin bu kadar belirleyici olmasının sebebi, askere gitmenin erkeklik normlarının ve beklenen davranış kalıplarının bir parçası haline gelmesidir.
Muayene Süreci ve Çeşitlilik
Askere gitmeden önce yapılan muayenede, yalnızca fiziksel yeterlilik değil, aynı zamanda psikolojik değerlendirmeler de yapılıyor. Ancak bu değerlendirmeler, çeşitli grupların yaşadığı zorlukları göz ardı edebiliyor. İstanbul’un farklı semtlerinden gelen, çeşitli sosyo-ekonomik gruplardan olan bireylerin deneyimlerini gözlemlediğimde, askere alım sürecinin eşitlikçi bir yapıda işlemediğini fark ediyorum. Birçok gencin askerlik muayenesinde yaşadığı sıkıntılar, onların toplumsal konumlarından, etnik kimliklerinden ya da engellerinden kaynaklanabiliyor.
Örneğin, toplu taşıma araçlarında sıkça gördüğüm birkaç örnekten biri, sınıfsal farkların askere alım sürecine nasıl etki ettiğini gösteriyor. Düşük gelirli mahallelerden gelen gençlerin askere gitme sürecinde karşılaştıkları zorluklar daha fazla. Bu gençler, psikolojik olarak değerlendirilse de, ailevi ya da maddi koşullar nedeniyle askere gitmeye karar verdiklerinde, sağlık durumlarını ya da yaşadıkları psikolojik stresleri tam olarak dile getiremeyebiliyorlar. Bu da onların askere alım süreçlerinde dezavantajlı duruma düşmelerine yol açabiliyor.
Sosyal Adalet Perspektifinden Askerlik Muayenesi
Sosyal adalet, toplumdaki her bireyin eşit fırsatlara sahip olması gerektiğini savunur. Askere gitmeden önce yapılan muayene süreci, bu sosyal adalet ilkesine tam olarak hizmet etmiyor. Farklı toplumsal kesimlerden gelen bireylerin askerlik sürecine dahil olma biçimleri eşitsiz. Örneğin, engelli bireyler ya da psikolojik sorunları olan gençler, askerlik muayenesine girdiklerinde genellikle dışlanma ve etiketlenme riskiyle karşı karşıya kalıyorlar. Sosyal adalet perspektifinden bakıldığında, askere alım süreci, bu bireyler için ayrımcılığa yol açabiliyor.
Sokakta gördüğüm engelli bireylerin askere gitme konusundaki düşüncelerini dinlediğimde, çoğu kişinin askere gitmektense, toplumun onlara sunduğu eşitsiz fırsatlar nedeniyle evde kalmayı tercih ettiğini anlıyorum. Toplum, bu kişilere, askere gitme hakkı yerine, daha çok “farklı” oldukları hissiyatını sunuyor. Oysa ki, sosyal adalet açısından bakıldığında, askere gitme süreci, tüm bireylerin eşit haklara sahip olduğu bir alana dönüştürülmelidir.
Askere Gitmeden Önce Muayene ve Gündelik Hayat
Bununla birlikte, askere gitmeden önce muayene sürecinin, genel olarak gençlerin hayatındaki psikolojik yükleri de gözler önüne serdiğini söylemek gerek. Toplumsal cinsiyetin ve çeşitliliğin etkisiyle şekillenen bu süreç, gençlerin yaşadığı stresin bir yansıması haline geliyor. Muayene öncesi hazırlık, toplumsal baskılar nedeniyle her geçen gün artıyor. Toplum, erkekleri askere gitmeye, orada cesur ve güçlü olmaya teşvik ederken, çoğu zaman bu sürecin psikolojik yükünü görmezden geliyor. Sokakta karşılaştığım birçok gencin, askere gitmeden önce hissettikleri kaygı, bu baskılara bir tepkidir.
Sonuç
Askere gitmeden önce yapılan muayene, sadece fiziksel bir kontrol değil, toplumsal normların, cinsiyet rollerinin ve sosyal adaletin nasıl işlediğine dair önemli bir göstergedir. Farklı toplumsal gruplar, askere gitmeden önce yaşadıkları muayene sürecinde çok farklı deneyimler yaşarken, bu deneyimler toplumsal eşitsizlikleri ve ayrımcılığı da gözler önüne seriyor. Askere gitme süreci, toplumsal cinsiyetin, çeşitliliğin ve sosyal adaletin daha fazla dikkate alınması gereken bir alan olarak karşımıza çıkıyor.